7,5cm brisantgranaatkartets (HE-schrappnel) for gun 7 veld

[PzGr40]

Cutaway model of a “7,5 patroon brisantgranaatkartets met tijd-schokbuis No.12” / “Cartridge high explosive shrapnell with a time-impact fuze No.12, as used in the “Gun 7 field “ (Kanon 7 veld) with the Dutch artillery prior to WW2. In 1904 the gun was taken into service with the Dutch army, it had a max. Range of 6.500 mtrs. In 1926 the gun was modernised, which resulted in a max. range of 10.000 mtrs. With the mobilistaion in 1939 the Dutch army had 280 pcs. of 7 veld available for use.

The projectile body is made of steel. In top of the body the bgtk (Brisantgranaatkop / high explosive head part) is pressed held in place with dowel pins. The bgtk part serves as the lock up cap for the schrappnell balls charge, a centering device for the flamepipe and a well to receive the time-impact fuze No.12. The fuze is screwed in the bgtk body part by means of a thread on the lower -pipe- side of the fuze, further locked in place with a pointed radial screw. The lower end of the flame pipe is centered by the expulsion flange. Below the expulsion flange a expulsion charge, existing of 70 grams black powder is placed. The flame pipe is filled with a pipe made of black powder- that boosts the flame of the time-impact fuze No.12 when travelling down. The filler charge of the projectile exists of lead balls. The lower 1/3 part of the balls is cast in inert resign (white), the middle 1/3 part of the lead balls is cast in sulfer (brown), the upper 1/3 part of the lead balls is cast in 75 grams of trotyl (TNT).
The bgtk (brisantgranaatkop) has a charge of 92 grams trotyl with a smoke pellet in the middle. The smoke pellet is used to observe the point of impact.

The brisantgranaatkartets can function in two ways:

1- As a shrappnel projectile: before firing the projectile, the fuze is set on the desired fuze activation distance after which the projectile is fired. At appr. 150 mtrs. before the target, the fuze is activated. The flame of the fuze travels down the pipe into the expulsion charge which ignites. The expulsion flange is now pushed upward up to the moment where the dowel pins break and the bgtk is thrown off forward and the charge of lead balls is projected forward (in airburst), the projectile body serving as a kind of barrel. The rotation of the projectiel enshures the balls are thrown outward so a conical shaped pattern of dispersion of balls appears. The resign, sulfer and trotyl are blown away as dust. The loose bgtk part will continue it’s path and explode on impact with the ground.

2- As a high explosive projectile: The time function of the fuze is shutt off by rotating the + mark on the lower pyrotechnic ring over the zero line on the body, leavuing only the impact function of the fuze. Upon impact the lower firing cap moves forward into the firing pin, igniting the radial placed detonator No.5 (white) in the lower part of the fuze body. This will ignite the main charge of 92 grams Trotyl in the bgtk and the 75 grams cast between the balls below it. This is enough to make the projectile function like a high explosive shell.

The shrappnel projectile is meant primarally against groups of –dug in and non dug in- troops as well as unarmoured targets.

Functioning of time impact fuze No.12:
The fuze has two inertia activated firing cap assembly’s. The upper firing cap assembly is held in place by a cap with two outward bend lips that hook behind two slots in the fuze body. A brass shear wire further fixates the firing cap assembly. Upon firing, the firing cap assembly moves backward due to inertia bending the lips inward and breaking the shear wire. The firing cap moves into the firing pin below it and ignites the pyrotechnic powder delay train in the upper and lower rings. The distance is set by rotating the lower ring by means of a key. The division is in mtrs. ranging from 0-5600 mtrs with 50 mtrs. divisions.
The groove in the lower ring –housing the black powder train- is interrupted for about one cm. Rotating this part above the flash hole of the magazine shuts off the time function, leaving the impact function only. This position can be recognized by the + on the outside of the lower ring being set above the zero set line on the outer rim of the body. Rotating the lower ring into the 5600 mtrs. direction ring will lengthen the path of black powder to be burned. The upper ring is fixed by means of two pins and cannot rotate. It has a flash-through hole that passes the flame of the upper firing cap directly into the lower ring. If the black powder in the lower ring is burned up the flame will travel into the flame pipe of the expulsion charge. This will activate the shrappnell function of the projectile.

The lower firing cap assembly ( impact fuze function) is held away from the firing pin –on a bridge piece above it- by a small black powder safety pellet pressed in a space below the upper firing pin. Upon firing on impact mode, the upper firing cap ignites the black powder safety pellet through four small holes around the upoper firing pin. After the pellet has burned away, -upon impact- the firing cap assembly can move forward ,-riding the creep spring- pressing the firing cap into the firing pin. The flame will ignite detonator No.12 (white)

The setting shown in this cutaway is 0 mtrs, this however is the best setting to explain the functioning of the fuze.

The shellcase used is the “ Kardoes Mg. Van 7 veld” shellcase Brass Gun 7 field. The main charge exists of “RB vlamvrij pijpen 206x6/5” Smokeless and Flameless sticks 206mm long , 6 mm outer diameter with a 5 mm diameter hole. In the base of the shellcase a percussion primer No.2 is screwed. In contrast to the HE projectile that has a seperate charge, the shrappnel projectile is a fixed cartridge. On top of the powder charge a cartboard closure cap is placed.

Length of the shellcase: 277 mm
Length of projectile: 266 mm
Length of complete cartridge: 509 mm

The projectile is an original factory cutaway model in reasonable condition, so it was descided to leave it as it was. A cutaway shellcase however was missing, it has been manufactured today.

Regards DJH

[PzGr40]

Doorsnede model van een 7,5 patroon brisantgranaatkartets met tijd-schokbuis No.12, zoals gebruikt in het kanon 7 veld bij de Nederlandse artillerie voor de tweede wereldoorlog. In 1904 werd besloten de 7 veld in te voeren met een dracht van 6500 meter. In 1926 werd het kanon gemoderniseerd, hetgeen een vergrote dracht tot 10.000 meter opleverde. Bij de mobilisatie in 1939 beschikte de artillerie over 280 stuks 7 veld.

Het granaatlichaam is gemaakt van staal. Bovenin het granaatlichaam is de bgtk (brisantgranaatkop) geperst die dient als deksel voor de kartetslading, centreerpunt voor de vlampijp en gat voor tijd-schokbuis No.12, die in het lichaam geschroefd wordt met de pijp aan de onderzijde van de ontsteker. De ontsteker wordt geborgd d.m.v. een radiale puntschroef. Onderaan de vlampijp zit de drijfspiegel -waarin de vlampijp eindigt-, en waaronder een uitdijflading (70 gram rookgevend zwart buskruit) geplaatst is. De vlampijp is gevuld met een pijp van zwart kruit die de vlam op weg naar beneden versterkt. De werkzame lading van de granaat bestaat uit loden kogels, waarvan het onderste 1/3 deel in hars (wit) is gegoten, het erboven gelegen 1/3 deel van de kogels is in zwavel (bruin) is gegoten en het bovenste 1/3 deel van de kogels in 75 gram TNT (geel) is gegoten.
De bgtk (brisantgranaatkop) bevat een lading van 92 gram trotyl , waar in het midden een rookmaker geplaatst is die de plaats van inslag aangeeft.

De brisantgranaatkartets kan op twee manieren functioneren :

1- Als kartetsgranaat: voor het afvuren van de granaat wordt de gewenste afstandsinstelling gekozen (getempeerd) waarna de granaat wordt afgeschoten. Op plm. 150 meter voor het doel wordt de ontsteker geactiveerd. De vlam van de ontsteker slaat via de vlampijp in de uitdrijflading. Deze ontbrand waardoor de drijfspiegel naar voren wordt geduwd tot het moment dat het brisantgranaatkop naar voren uit het lichaam geperst wordt en de lading kogels naar voren wordt geschoten, het lichaam van de granaat als een soort loop gebruikend. De rotatie van de granaat om de lengteas zorgt er voor dat de kogels tevens zijwaarts worden weggeworpen, zodat een conisch uitwerppatroon ontstaat. De tussen de kogels gelegen hars, zwavel en TNT verwaaid. Het losse bgtk deel zal voorwaarts reizen en bij inslag met de grond exploderen.

2- Als brisantgranaat: Op de onderste sasring stelt men de + voor de nulstreep op het buislichaam waardoor de tijdfunctie wordt uitgeschakeld. Bij inslag wordt via het onderste slaghoed in de ontsteker het radiaal geplaatste slagpijpje no.5 (wit) ontstoken waarna de springlading in de bgtk (brisantgranaatkop) en de eronder gelegen gegoten lading trotyl tussen de kogels explodeert. De explosie hiervan zal zo krachtig zijn dat de rest van het lichaam eronder openscheurt en tezamen met de rest van de kogels als fragmenten rondom wegschiet.

De brisantgranaatkartets is voornamelijk bedoeld tegen groepen -al dan niet ingeggraven- infanterie danwel ongepantserde/ongedekte doelen.

Werking van tijd-schokbuis No.12:
De buis heeft twee inertia geactiveerde slaghoedhouders. De bovenste slaghoedhouder rust in een houder met twee naar buiten omgebogen lippen die de slaghoedhouder in de bovenste stand houden. Een messing (mg) draad dient als breekdraad Bij het afschieten van het projectiel beweegt de slaghoedhouder naar achteren, de lippen ombuigend, de messing draad brekend en het slaghoed in de slagpin eronder slaand. Hierdoor wordt de pyrotechnische sasring van de tijdinrichting ontstoken. De afstand wordt ingesteld door de onderste ring te draaien met behulp van een tempeersleutel. De indeling is in meters, oplopend van 0-5600 meter met onderverdelingen tot 50 meter. De groef in de ring waar het sas in zit is op een punt (voor plm 1cm) onderbroken. Als dit deel boven het vlamgat op het buislichaam van de ontsteker wordt gedraaid, is de tijdfunctie uitgeschakeld. Op de onderste sasring staat dan de + voor de nulstreep op het buislichaam. Door de sasring op een stand tussen 0-5600 te verdraaien maakt men het lont langer. De bovenste sasring is d.m.v. twee pennetjes gefixeerd en kan niet draaien. In de onderste ring zit naast de onderbreking een gaatje naar boven geboord zodat de vlam van het slaghoed via de erboven gelegen ring de onderste kan bereiken. Als de sasring is opgebrand slaat de vlam door de vlampijp naar beneden, het kartetsdeel van de granaat ontstekend.
De in deze doorsnede getoonde tempering is 0 meter, echter, om de werking van de ontsteker uit te leggen is dit de beste instelling.

De onderste slagdopinrichting wordt van de erboven gelegen slagpin weggehouden door de veiligheidskorrel, een pil zwartkruit die onder de bovenste slagpin is geplaatst en voorkomt dat de cylinder naar voren beweegt in de stalen brug met de slagpin Op het moment dat het projectiel wordt afgeschoten ontsteekt de vlam van het bovenste slaghoed d.m.v. vier gaatjes rondom de slagpin de veiligheidskorrel zodat deze wegbrand. Een veer tussen de slaghoedhouder en de slagpin zorgt er voor dat tijdens de vlucht beide delen uiteen worden gehouden. Bij inslag slaat de slagdopinrichting tegen de veer in naar voren, het slaghoed in de slagpin erboven. De vlam hiervan ontsteekt het slagpijpje No.5 en de Bgtk

Hulslengte : 277 mm
Projectiel lengte: 266 mm
Patroon lengte: 509 mm

De gebruikte huls is de Kardoes Mg. (Messing) van 7 veld. De lading bestaat uit RB. Vlamvrij pijpen 206 x6/5 (206 mm lang, 6 mm uitwendige diameter met een gat van 5mm diameter.) In de hulsbodem is de ontstekingsdop No.2 geplaatst. De huls is in tegenstelling tot de brisantgranaat No.2 een eenheidspatroon; het projectiel is in de huls geperst. Bovenop de kruitlading zit een kartonnen afsluitdop.

De granaat is een orginele fabrieksdoorsnede, vandaar dat besloten is deze niet op te knappen omdat de staat waarin hij verkeert redelijk is. De huls ontbrak echter en deze is er vandaag bij gemaakt.

Groet DJH